FBI ta tabbatar wa kotun Amurka cewa Tinubu na cikin mutanen da aka bincika kan fataucin miyagun ƙwayoyi a 1990s
Daga Wakiliya
Hukumar Binciken Manyan Laifuka ta Amurka, FBI, ta tabbatar wa wata kotun tarayya a Amurka cewa Shugaban Najeriya Bola Ahmed Tinubu na cikin mutanen da aka bincika a wani binciken laifukan fataucin miyagun ƙwayoyi a farkon shekarun 1990.
FBI ta bayyana hakan ne a wata sanarwa ta rantsuwar kotu wadda aka shigar a ranar 28 ga Agusta, 2026, a gaban Kotun Gundumar Amurka ta District of Columbia.
Sanarwar na cikin wata shari’ar da ake yi karkashin dokar Freedom of Information Act (FOIA), wadda ke da alaƙa da ƙoƙarin samun bayanan FBI da suka shafi binciken da ya shafi Tinubu.
A cikin sanarwar, FBI ta ce bayanan da ake nema an tattara su ne a yayin binciken wasu mutane da dama kan laifukan fataucin miyagun ƙwayoyi.
Hukumar ta kuma bayyana cewa kotun ta riga ta tabbatar da cewa an samu wata sanarwa a hukumance da ke nuna cewa an gudanar da bincike da ya shafi Bola Tinubu.
Me kotun ta riga ta yanke?
Sabon bayanin na FBI ya biyo bayan wani hukunci da Alƙaliyar Kotun Tarayya ta Amurka Beryl Howell ta yanke a watan Afrilu na 2025.
Alƙaliyar ta ce FBI da Hukumar Yaki da Fataucin Miyagun Ƙwayoyi ta Amurka, DEA, ba za su ci gaba da amfani da abin da ake kira “Glomar response” wajen ƙin tabbatarwa ko musanta kasancewar bayanan da suka shafi binciken Tinubu ba.
“Glomar response” wata hanya ce da hukumomin Amurka ke amfani da ita wajen cewa ba za su tabbatar ko musanta cewa suna da wasu bayanai ba.
Alƙaliyar Howell ta kuma ce hukumomin sun kasa nuna isassun dalilan kare sirri da za su ba su damar ɓoye cewa an taɓa gudanar da binciken da ya shafi Tinubu.
Ta umarci hukumomin su aiwatar da buƙatar FOIA tare da fitar da bayanan da dokar ba ta keɓe daga bayyanawa ba.
Ba a ce an samu Tinubu da laifi ba
Sai dai muhimmiyar magana ita ce, hukuncin kotun da sanarwar FBI ba su tabbatar da cewa Tinubu ya aikata laifin fataucin miyagun ƙwayoyi ba.
Haka kuma, bayanan da aka bayyana ba su nuna cewa an taɓa gurfanar da shi a gaban kotu ko yanke masa hukunci kan laifin fataucin ƙwayoyi ba.
Abin da aka tabbatar shi ne cewa an taɓa gudanar da bincike da ya shafe shi.
Me ake nema daga FBI?
Bukatun bayanan sun samo asali ne daga wani Ba’amurke mai fafutukar neman bayyana bayanan gwamnati, Aaron Greenspan.
Daga cikin bayanan da yake nema akwai cikakken fayil ɗin FBI da ya shafi Bola Ahmed Tinubu, da kuma bayanan tambayoyin FBI, waɗanda aka fi sani da FBI 302 interview records, da suka shafi Tinubu.
Bayanan sun haɗa da wani fayil mai lamba 245-IP-71386-UUUUUU, wanda ya shafi shekarun 1992 zuwa 1993.
Bukatun Greenspan na da alaƙa da ƙoƙarin samun ƙarin bayanai kan wani bincike da ya shafi wata ƙungiyar fataucin heroin da ta yi aiki a Chicago a farkon shekarun 1990.
Me ya sa ba a fitar da dukkan bayanan ba?
FBI ta ci gaba da riƙe wasu sassan bayanan, tana mai dogaro da tanade-tanaden dokar FOIA da ke ba hukumomin damar ɓoye wasu bayanai.
Daga cikin dalilan da hukumar ta kawo akwai kare sirrin mutane, kare majiyoyin bayanai, hanyoyin gudanar da binciken laifuka da kuma kare lafiyar wasu mutane.
Hukumar ta ce ba za ta iya bayyana cikakken dalilin amfani da wasu daga cikin waɗannan tanade-tanaden a fili ba.
Martanin gwamnatin Tinubu
Gwamnatin Najeriya ta yi watsi da yadda ake amfani da bayanan wajen kai wa Shugaba Tinubu hari, tana mai cewa batun na da alaƙa da siyasar zaɓen 2027.
Mai ba Shugaban Ƙasa shawara kan harkokin yaɗa labarai da sadarwa, Sunday Dare, ya zargi tsohon mataimakin shugaban ƙasa Atiku Abubakar da amfani da wani kamfanin ba da shawara da ke Washington wajen tayar da batun.
Dare ya bayyana yaɗa bayanan a matsayin wani yunƙuri na siyasa, yana mai cewa bayanan da kamfanin ke fitarwa bai kamata a ɗauke su a matsayin matsayar gwamnatin Amurka ba.
Ya kuma buƙaci waɗanda ke zargin Tinubu da wasu laifuka da su gabatar da hujjoji masu ƙarfi.
Batun kamfanin Washington
Dare ya kuma yi magana kan kamfanin Von Batten-Montague-York, wani kamfanin ba da shawara da ke Washington, wanda ya wallafa wasu daga cikin bayanan FBI.
Ya ce bayanan da aka samu daga bayanan Foreign Agents Registration Act (FARA) na Ma’aikatar Shari’a ta Amurka sun nuna cewa Atiku Abubakar ya ɗauki kamfanin da kwangilar da ta kai dala miliyan 1.2 na tsawon watanni 12.
A cewar Dare, manufar ita ce amfani da wasu tsofaffin bayanan shari’o’in Amurka wajen ƙara matsin lamba na siyasa gabanin zaɓen 2027.
Sai dai kamfanin ya ce yana nazarin dimbin bayanan da ya samu daga FBI tare da cire wasu sassa kamar yadda doka ta tanada.
Me gwamnatin ta ce kan shari’ar?
Dare ya ce kamfanin ba shi da hannu kai tsaye a shari’ar FOIA da ake yi a Amurka, wadda ya ce ta daɗe tana gudana tun 2023.
Ya ce batun da FBI ke fuskanta shi ne kare hanyoyin tattara bayanan sirri da kuma kare majiyoyin bayanai.
Dare ya kuma yi watsi da duk wata alaƙa tsakanin tafiyar Tinubu zuwa Turai da shari’ar FOIA, yana mai cewa shugaban yana hutu ne da aka riga aka tsara.
Matsayar lauyoyin Tinubu
Dare ya kuma yi nuni da bayanan lauyan Tinubu, Wole Afolabi, SAN, wanda ya yi magana kan batun a Channels Television.
A cewarsa, Afolabi ya bayyana cewa ƙoƙarin hana sakin wasu daga cikin bayanan ya samo asali ne daga dokokin Amurka da ke kare bayanan sirri da wasu matakai na binciken laifuka.
Ya kuma ce idan Tinubu ya aikata laifin da ya sa ya zama abin gurfanarwa a ƙarƙashin dokar Amurka, hukumomin ƙasar da sun gurfanar da shi a lokacin.
Me aka sani a yanzu?
Abin da sabon bayanin FBI ya tabbatar shi ne cewa Tinubu na cikin mutanen da binciken FBI ya shafa dangane da laifukan fataucin miyagun ƙwayoyi a farkon shekarun 1990.
Amma har yanzu babu wani bayani a cikin sanarwar da aka shigar wa kotu da ya tabbatar da cewa Tinubu ya aikata laifin fataucin miyagun ƙwayoyi ko kuma an same shi da laifi kan wannan batu.
Wasu daga cikin bayanan binciken har yanzu ba a bayyana su ga jama’a ba, yayin da ake ci gaba da takaddama kan ko ya kamata a fitar da ƙarin bayanan.
Batun ya sake daukar hankali ne yayin da Najeriya ke tunkarar zaɓen shugaban ƙasa na 2027, wanda ake sa ran zai kasance cikin manyan fafatawar siyasa a ƙasar.
